PPC (KISMİ ÖN KARIŞIMLI SIKIŞTIRMA İLE ATEŞLEMELİ) BİR MOTORDA KEROSEN TÜREVLERİNİN YAKIT OLARAK KULLANIMININ MOTOR PERFORMANSINA VE EMİSYONLARA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Hasan Yamık
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalıĢmada, tek silindirli bir dizel motorda 1800 rpm max. tork devrinde beĢ farklı motor yükü için deneyler yapılmıĢ, %10, %20, %30 ve %40 ön enjeksiyon oranlarında Kısmi Ön KarıĢım SıkıĢtırma AteĢlemesi (PPCI) koĢulları altında JP8-dizel karıĢımlarının yanma, performans ve emisyon özellikleri incelenmiĢtir. PPCI modunda JP8-dizel yakıt karıĢımlarının (10JP8D90, 30JP8D70, 50JP8D50,100JP8D0) verileri ile standart modda dizel yakıtının verileri karĢılaĢtırılmıĢtır. Sonuçlar, silindir basıncının tüm yakıtlar için motor yüküyle arttığını göstermektedir. %50 motor yükünde, %10 ön enjeksiyon oranı ile 10JP8D90 yakıtı 71.72 bar'lık pik basıncına ulaĢırken dizel yakıtının pik basınç değeri 66.59 bar dır. KarıĢım yakıtlarda JP8 oranının artırılması, tutuĢma gecikmesinin uzaması ve dizel yakıtına göre düĢük olan enerji yoğunlu nedeniyle ulaĢılan tepe basıncında azalmaya sebep olmaktadır. Ön enjeksiyon oranının artıĢı ise yüksek motor yüklerinde tepe basıncında iyileĢme sağlamaktadır. Tam yükte %40 ön enjeksiyon oranında 10JP8D90 yakıtı ile 85.85 bar’ lık en yüksek tepe basıncı elde edilmiĢtir(Std. dizel 69.88 bar). %75 yükte, 30JP8D70 yakıtı, %10 ve %20 ön enjeksiyon oranında %0, %30 ön enjeksiyon oranında ise %1.39 ile en düĢük is emisyonuna ulaĢırken, dizel için bu oran %8.57’dir. Tam yükte, 100JP8D0 yakıtı %30 ön enjeksiyon oranında %7.05 ile dizelden (%14.41) önemli ölçüde daha düĢük is emisyonu sağlamıĢtır. 50JP8D50 yakıtı %75 yükte %10, %20 ve %30 ön enjeksiyon oranlarında Std. dizel yakıtına en yakın ve JP8-dizel karıĢım yakıtları içerisinde en düĢük NOx emisyonları sergilerken, tam yükte ise Std. dizel yakıtından %8.6 daha düĢük (852 ppm) NOx sergilemiĢtir. Referans dizel yakıtı en yüksek termal verimliliğe %50 yükte %30.71 ile ulaĢırken, 100JP8D0 yakıtı ise %10 ön enjeksiyon oranında, %28.72 ile std. dizel yakıtına en yakın değere ulaĢan yakıt olmuĢtur. Bu sonuçlar, JP8 ve karıĢım yakıtların PPCI yanma modunun desteği ve ön enjeksiyon oranının optimizasyonu ile dizel yakıtına alternatif olarak kullanılabileceğini göstermektedir.