Sevakin'de Türk-İngiliz rekabeti


Dr. Öğr. Üyesi TARIG MOHAMED NOUR ALI

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ali Arslan

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Afrika sahilinde bulunan Sevakin limanı XVI. Yüzyıllarından XX. Yüzyıllarına kadar devam eden Kızıldeniz’de Osmanli hâkimiyetinde yaşamıştı. Bu uzun süreç içeresinde Sevakin askerî ve idarî alanlarda başrol oynamıştı. Afrika iç kısımları ile diğer Osmanli bölgeleri arasında Cidde'nin hem askerî, hem ekonomik ve hem de dinî bakımından önemli bir rola olmuştu. Sevakin, Osmanlı taşra teşkilatında sancaklık, beylerbeylik merkezi ve kaymakamlık merkezleri olarak kullanılmıştı. XIX. Yüzyılların sonunda ve XX. Yüzyılların başlarında Afrika'da paylaşmak isteyen sömürgeci devletlerin rekabeti Sevakin’de yaşamıştı. İngiltere sömürge projesinde Sevakin limanı yer almış ve değişik metodlarla bu hedefe ulaşmaya çalışmıştı. İnglizlerin bu faaliyetlerine karşı Osmanlılar Sevakin’i korumak için uzun bir diplomatik çaba göstermişlerdi. Bu rekabet sonunda İngliz askerlerinin Sevakin’i işgali ile Osmanlılar Sevakin'i fiili olarak kaybetmiş ve bu durum I. Dünya Savaşı sonunda hukuki olarak tasdik edilmişti. Bu çalışma ile Sevakin'de yaşanan Türk-İngiliz rekabeti bu dönemin en önemli kaynakları olan Osmanlı ve İngliz arşilerine dayanarak ortaya koymaktadır.