Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Türel Yılmaz Şahin
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Türkiye’nin
bulunduğu uluslararası konum ve sahip olduğu tarihî geçmiş onun takip edeceği
dış politikasına doğrudan etkide bulunmaktadır. Osmanlı Devleti’nin son
dönemlerinden 21. yy. başlangıcına kadar oldukça uzun bir süre ‘denge
politikası’ odaklı yaklaşımlar üzerinden yürütülen dış politika 2000’li
yılların başlarından itibaren bir değişim yaşamaya başlamıştır. Bu değişimin
ana aktörü olan Ahmet Davutoğlu’nun Stratejik Derinlik isimli
kavramsallaştırması Türk Dış Politikası’na oldukça derin etkiler bırakmıştır.
Kavramın dinamik bir yapı içinde ürettiği diğer bazı kavramlarla birlikte sebep
olduğu değişimin zihnî kaynağına inerek incelenmesi bu değişim sürecinin daha
iyi anlaşılabilmesine yardımcı olacaktır. Tez çalışması içerisinde bu değişimin
arka planındaki kavramsal yaklaşım detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Bu
çerçevede gerçekten bir değişimin olup olmadığı, değişimin konjonktürel mi
yoksa nitelikli bir yapı mı arz ettiği, değişime sebep olan yaklaşımın zihnî
parametrelerinin neler olduğu gibi sorular tezin çözmeye çalıştığı soru
çerçevesini inşa etmiştir. Stratejik Derinlik kavramsallaştırması üzerinden
yaşandığı iddia edilen değişimin Irak’ın kuzeyindeki Bölgesel Kürt Yönetimi ile
ilişkilere yansımaları da yine bu kavram üzerinden ele alınmıştır. Terörizm ve karşısında askerî çözüm
yöntemleri ile şekillenen ikili ilişkiler Stratejik Derinlik kavramsallaştırması
ile çeşitlendirilerek geliştirilmiştir. Tez içerisinde tüm bu değişim ve
gelişim süreçlerinin ana faili olarak Stratejik Derinlik kavramsallaştırması
kabul edilmiş ve kavramın sebep olduğu eylemlerin sonuçlarından ziyade kavramın
ortaya çıkmasına sebep olan sâikler ortaya konularak süreç anlamlandırılmaya
çalışılmıştır.