Artistik seramik biçimlendirmede doku


Prof. Dr. ELİF AĞATEKİN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Seramik Anasanat Dalı (Yl) (Tezli), Türkiye

Tez Danışmanı: Ayşegül Türedi Özen

Tezin Onay Tarihi: 2002

Özet:

Canlı ve cansız tüm varlıklar, doğanın kendi koşullan içinde belli bir işlevi yerine getirmek üzere oluşmuş, dış yapı özelliklerini karakterize eden farklı bir dokuya sahiptirler. Dokular; dokunma duyusuna hitap eden gerçek dokular, görerek algılanan görsel dokular, hareketin hızıyla oluşmuş dinamik dokular ve zaman içerisinde algılanabilen değişken dokular olarak çeşitlendirilebilirler. Ayrıca insanoğlu, doğanın kendi koşullan içinde oluşmuş bu dokuların; işlevlerini, görsel ve dokunsal etkilerini, taklit ederek veya uyarlayarak günlük yaşamının ihtiyaçlarını karşılamak için yarattığı nesnelerden, estetik haz uyandıran sanat eserlerine kadar geniş bir alanda kullanmayı bilmiştir. Seramikte dokunun oluşumu, seramik yapmak üzere biçimlendirilmiş ilk çamurun üzerine bırakılan izler kadar eski olduğu söylenebilir. Bu bağlamda seramiğin tarihsel süreç içerisinde geçirdiği evrelere bağlı olarak, farklı çamur türlerinin, biçimlendirme yöntemlerinin, dekor, su- ve pişirim uygulamalarının gelişmesiyle oluşan çeşitlilik, artistik seramik biçimlendirmede dokunun oluşumunu da doğrudan olarak etkilemiştir. Bu araştırmanın birinci bölümünde, doku tanımı ve çeşitleri incelenmiştir. İkinci bölümünde ise, seramik ve artistik seramik biçimlendirmede dokunun ele almışı, çamur çeşitleri, biçimlendirme yöntemleri, bazı dekor, sır ve pişirim teknikleri açısından ilk seramik ana tanrıçalardan, günümüzün yerli ve yabancı sanatçılarının eserlerinden çeşitli örneklerle aktarılmaya çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise artistik seramik biçimlendirmede doku ile ilgili yapılan uygulamalarla araştırma tamamlanmaya çalışılmıştır.