Farklı kuşaklardan anneye sahip bireylerin aile iklimleri ile çocukluk dönemi mutluluk-huzur anıları arasındaki ilişkinin incelenmesi


Arş. Gör. ASUDE BAYRAM

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Fatma Elif Ergin

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Günümüzde yaygın olarak kullanılan ve sosyolojik temellere dayanan kuşak kavramı; yakın zaman aralıklarında dünyaya gelen, aynı olaylara tanıklık etmiş ve benzer koşullarda yaşam sürmüş insan toplulukları için kullanılmaktadır. Ailede var olan ilişkilerin niteliği ve etkileşim düzeyi ile oluşan genel psikolojik ortama ise aile iklimi denmektedir. Aile iklimi; ilişkilerde kuşaklar arası farklılaşan noktalara kültürel bir bakış açısı sunmaktadır. Bireyin ailesiyle bir aradayken hissettiği duygular, aile ikliminin nasıl olduğuyla ilgilidir. Olumlu aile iklimi; sağlıklı kimlik ve özgüven gelişimine, yaşama bağlılık ve doyum seviyesinde artışa neden olurken; olumsuz aile ikliminin ise, davranış problemlerine, okula uyum sorunlarına ve istismara yol açtığı tespit edilmiştir. Bu araştırmada annesi Bebek Patlaması, X ve Y kuşağı olan bireylerin; ebeveynleriyle yaşadıkları ailedeki genel psikolojik ortamla, çocukluklarında yaşadıkları mutluluk anıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma; nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Kartopu örnekleme yöntemi ile 232'si erkek, 232'si ise kadın olmak üzere, toplam 464 katılımcıdan "Aile İklimi Ölçeği", "Çocukluk Dönemi Mutluluk/Huzur Anıları Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulmuş̧ "Kişisel Bilgi Formu" aracılığı ile elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; çocukluk dönemi mutluluk-huzur anılarının, aile ikliminin ve aile içi ilişkiselliğin çocukluk dönemi mutluluk-huzur anılarının anlamlı yordayıcısı olduğunu görülmüştür. Aile içi ilişkisellik ve bilişsel uyum, aile iklimini büyük oranda şekillendirmektedir. Bilişsel uyum dışındaki diğer tüm değişkenler ile annelerin kuşakları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadığı, bu ilişkinin ise düşük ve pozitif yönde olduğu, ayrıca anneleri daha genç kuşak olan bireylerin bilişsel esneklik puanlarının daha yüksek olma eğilimi gösterdiği tespit edilmiştir.