İletişim becerileri ışığında öğretmen adaylarının sınıf içi etkileşim yeterlilikleri üzerine bir inceleme

Creative Commons License

Bakıner A.

Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.63, ss.327-336, 2026 (TRDizin)

Özet

Etkili iletişim, özellikle giderek çeşitlenen ve dinamikleşen eğitim ortamlarında öğretmenlik yeterliğinin temel bileşenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de bir devlet üniversitesinde yürütülen pedagojik formasyon programına kayıtlı öğretmen adaylarının öznel olarak algıladıkları iletişim becerilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya toplam 124 öğretmen adayı katılmış ve veriler İletişim Becerileri Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler için t-testi ve Pearson korelasyon analizi aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının genel iletişim becerisi düzeylerinin orta-yüksek seviyede olduğunu göstermektedir. Alt boyutlar incelendiğinde, katılımcıların en yüksek puanları empati, geri bildirime açıklık ve karşılıklı saygıyı yansıtan saygınlık boyutunda aldıkları; cesaretsizlik boyutunun da iletişimin duyuşsal yönlerine ilişkin öz değerlendirmeleri yansıtan görece yüksek bir ortalama puan sergilediği görülmüştür. Cinsiyet, akademik alan ve yaş değişkenlerine göre iletişim becerileri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ölçeğin bu çalışma kapsamındaki iç tutarlılık katsayısı kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur (Cronbach’s α = 0,819). Genel olarak bulgular, öğretmen eğitiminde iletişim becerisinin çok boyutlu yapısını desteklemekte ve pedagojik formasyon programlarında iletişimin duyuşsal boyutuna yönelik destekleyici uygulamaların önemine işaret etmektedir.
Effective communication is a core component of teaching competence, particularly in increasingly diverse and dynamic educational environments. This study examined the self-perceived communication skills of pre-service teachers enrolled in a pedagogical formation program at a state university in Türkiye. A total of 124 participants completed the Communication Skills Scale, and the data were analysed using descriptive statistics, independent-samples t-tests, and Pearson correlation analysis. The results indicated a moderately high overall level of communication competence among participants. The highest mean scores were observed in the dignification subdimension, while comparatively high mean scores were also obtained in the discouragement dimension. No statistically significant differences were identified with respect to gender, academic discipline, or age. The scale demonstrated satisfactory internal consistency in the present sample (Cronbach’s α = 0.819). Overall, the findings support the multidimensional nature of communication competence in teacher education and highlight the need to address affective aspects of communication within pedagogical formation programs.