Grafik Tasarımcı Adaylarının Mesleki Etik Farkındalıkları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Creative Commons License

Erdem Ö.

Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, cilt.55, sa.2, ss.1175-1217, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Bu araştırmanın amacı, mesleki etik derslerinin müfredatta sınırlı düzeyde yer aldığı belirlenen grafik tasarım bölümü öğrencilerinin mesleki etik farkındalıklarının hangi düzeyde ve niteliklerde olduğunun araştırılmasıdır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim ile tasarlanan bu çalışma, amaçlı örnekleme yoluyla seçilen Türkiye'nin beş farklı coğrafi bölgesindeki devlet üniversitelerinde öğrenim gören toplam 25 grafik tasarım bölümü dördüncü sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Veriler yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları, grafik tasarımcı adaylarının etik kavramına ilişkin genel bir farkındalığa sahip olmakla birlikte bu farkındalığı mesleki uygulamalara aktaramadıklarını ortaya koymuştur. Özellikle öğrencilerin telif hakları, font lisansları, özgün tasarım ve yasal sorumluluklar gibi konularda belirgin bilgi eksikliklerine sahip olduğu; FSEK ve intihal kavramı hakkındaki farkındalıklarının son derece sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Buna karşın katılımcıların büyük çoğunluğu grafik tasarım programlarına etik dersinin dahil edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Bu bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde, grafik tasarım eğitiminde etik öğretiminin sistematik biçimde güçlendirilmesinin önemli bir gereklilik olduğu sonucuna ulaşılmıştır.