Akademik Veri Yönetim Sistemi
Sürdürülebilirlik, Yönetim & Ekonomi Dergisi, cilt.1, sa.2, ss.105-128, 2025 (Hakemli Dergi)
Ajan yapay zekâ (Ajan YZ), akıllı ajanlarda önemli bir ilerlemeyi ifade eder ve reaktif işlevlerden proaktif işlevlere geçiş yaparak bağlamsal muhakeme, öğrenme ve otonom eylemleri bir araya getirir. Bu çalışma, mevcut literatürdeki dört önemli eksikliği belirlemekte ve teorik temeller, operasyonel yapılar ve sürdürülebilirlik unsurlarını içeren kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Amaçlar şunlardır: (1) özerklik, bellek, etkileşim ve öğrenme ile karakterize edilen ajan sistemlerinin bir listesini derlemek; (2) Sim ve n8n gibi düşük kodlu orkestrasyon platformlarının ajan tabanlı iş akışları üzerindeki etkisini incelemek; (3) Ajan YZ'nin belirli Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine (SDG'ler) nasıl katkıda bulunduğunu araştırmak; ve (4) Ajan YZ'deki araştırma temalarını belirlemek için 2023'ten 2025'e kadar Scopus indeksli 218 yayının hesaplamalı analizini yapmak. Araştırma, veri hazırlama için KNIME ve konu modelleme için Paralel LDA kullanarak, gelişmekte olan araştırma kümelerini ortaya koymakta ve etik yönetişim, algoritmik hesap verebilirlik ve çevresel sürdürülebilirlik konularına yeterince odaklanılmadığını vurgulamaktadır. Bulgular, Ajan YZ'nin toplumsal faydalarını en üst düzeye çıkarmak için teknolojik ilerlemenin insan denetimi, şeffaflık çerçeveleri ve tasarım aşamasında etik ilkelere bağlılık ile entegre edilmesi gerektiğini göstermektedir.
Agent artificial intelligence (Agent AI) represents a significant advancement in intelligent agents, combining contextual reasoning, learning, and autonomous actions by transitioning from reactive to proactive functions. This study identifies four key gaps in the existing literature and presents a comprehensive framework encompassing theoretical foundations, operational structures, and sustainability elements. The objectives are: (1) to compile a list of agent systems characterized by autonomy, memory, interaction, and learning; (2) to examine the impact of low-code orchestration platforms such as Sim and n8n on agent-based workflows; (3) to investigate how AI agents contribute to specific United Nations Sustainable Development Goals (SDGs); and (4) to perform a computational analysis of 218 Scopus-indexed publications from 2023 to 2025 to identify research themes in AI agents. Using KNIME for data preparation and Parallel LDA for topic modeling, the research reveals emerging research clusters and highlights insufficient focus on ethical governance, algorithmic accountability, and environmental sustainability. The findings indicate that technological advancement must be integrated with human oversight, transparency frameworks, and adherence to ethical principles during the design phase to maximize the societal benefits of Agent AI.