Selçuk Adının Kökeni ve Anlam Alanı: Onomastik Bir Değerlendirme

Fener K., Özkan F.

Dil ve Edebiyat Araştırmaları, sa.33, ss.199-215, 2026 (TRDizin)

Özet

Bir toplumda kişilere verilen adlar ve ad verme gelenekleri; o toplumun kültürü, dünya görüşü ve düşüncelerine ilişkin oldukça önemli veriler sunmaktadır. Buna karşın özel adlar, dil kullanıcıları için ilk bakışta çağrışımsız sözcükler olmasının yanı sıra sözlük anlamından ziyade referans değeri taşıyan birimlerdir. Bu bağlamda araştırmanın konusu, Türk tarihinde hem kadınlara hem de erkeklere verilen Selçuk adının onomastik açıdan incelenmesidir. Literatürde, Selçuk adının kökenine ilişkin ciddi anlamda fikir ayrılıkları olduğu ve konunun henüz çözüme kavuşturulamadığı görülmektedir. Nitekim Selçuk adı, uzun süreli hâkimiyet sağlamış bir Türk devletine ad olması nedeniyle pek çok yerli ve yabancı araştırmacının dikkatini çekmiş olmasına karşın konuya ilişkin ileri sürülen görüşlerin önemli bir kısmı dil bilimi açısından tutarsızlıklar içermektedir. Bu çalışmada, art zamanlı yaklaşımla Selçuk adının kökenine ilişkin yeni bir görüş ileri sürülecek, konuya dair mevcut görüşlerin neden kabul edilemeyeceği gerekçeleriyle ortaya konacak, ayrıca söz konusu adın Türk tarihindeki kavram alanı ve sosyo-kültürel önemi değerlendirilecektir. Makalede giriş bölümünün ardından literatür değerlendirmesi yapılacak, ardından hipotez bölümünde konuya ilişkin görüşlerimiz nedenleri ile birlikte açıklanacak ve sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular araştırmacıların dikkatine sunulacaktır.