SOYUT RESİMDE YERELLİK ve KÜLTÜREL BELLEK: HELEN FRANKENTHALER’İN SANATSAL YAKLAŞIMI

Creative Commons License

Sezer A.

NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ, cilt.14, sa.1, ss.17-32, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırma, Helen Frankenthaler’in son dönem resimlerinde renk alanı (Color Field) bağlamında geliştirilen kavramsal çerçevenin, sanatçının teknik ve estetik anlayışı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Sanatçının özellikle tuval yüzeyine doğrudan boya dökme yöntemiyle oluşturduğu geniş renk alanları, biçimsel özgürlük ve duygusal yoğunluk açısından analiz edilmektedir. Bu araştırma, niteliksel araştırma yöntemi doğrultusunda yapılandırılmış; sanatçının seçili eserleri, görsel analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş ve çalışmada yorumlayıcı bir yaklaşım benimsenmiştir. Görsel analiz yöntemiyle yürütülen bu çalışmada, Frankenthaler’in soyut dışavurumculuk akımına kazandırdığı özgün yaklaşımın, renk ile biçim arasındaki ilişkide duyguyu merkezine aldığı görülmektedir. Yerellik kavramı, bu bağlamda yalnızca estetik bir yüzey olarak değil, sanatçının bireysel ve kültürel belleğinden beslenen duygusal bir katman olarak ele alınmaktadır. Renklerin taşıdığı çağrışımlar, izleyicide hem evrensel hem de yerel hafızalara temas eden bir algı dünyası oluşturmaktadır. Sonuç olarak, Frankenthaler’in estetik dili, yalnızca soyut resim anlayışını dönüştürmekle kalmayıp, modern sanatın yerellikle kurduğu ilişkilere de yeni bir perspektif sunmaktadır.
This study aims to examine the impact of the conceptual framework developed within the context of Color Field painting on Helen Frankenthaler’s technical and aesthetic approach in her later works. The artist’s expansive color fields, created by pouring paint directly onto the canvas, are analyzed in terms of formal freedom and emotional intensity. This research is structured within the framework of a qualitative methodology; selected works of the artist are examined through visual analysis, and an interpretive approach is adopted throughout the study. Through visual analysis, the research reveals that Frankenthaler’s unique contribution to Abstract Expressionism centers emotion in the interplay between color and form. In this context, the notion of locality is addressed not merely as an aesthetic surface, but as an emotional layer nourished by the artist’s personal and cultural memory. The associative power of colors evokes perceptions that resonate with both universal and local memories. Ultimately, Frankenthaler’s aesthetic language not only redefines the understanding of abstract painting but also offers a new perspective on the relationship between modern art and locality.