Yazma Eserlerde Metin Karışması ve Aidiyet Problemi Üdfüvî'nin el-İstiġnâ'sı Örneği


Creative Commons License

Garip Alloush H., Mertoğlu M. S. (Editör)

Kitap Dünyası, Konya, 2026

  • Yayın Türü: Kitap / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2026
  • Yayınevi: Kitap Dünyası
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Yazma eserler, geçmişin ilmî birikimini günümüze taşıyan temel kaynaklar olmakla birlikte, nüshaların müelliflerine aidiyeti ve metinlerin aktarım sürecinde geçirdiği değişimler önemli problemleri de beraberinde getirmektedir.

Bu çalışma, hicrî IV. yüzyıl müfessirlerinden Ebû Bekir el-Üdfüvî’nin el-İstiġnâ fî ʿulûmi’l-Kurʾân adlı eserini, nüsha geleneği ve aidiyet problemi merkezinde ele almaktadır. Eserin İstanbul ve Tahran nüshalarının karşılaştırılması sırasında ortaya çıkan yöntem ve muhteva farklılıkları, araştırmayı yalnızca bir tahkik çalışması olmaktan çıkararak metinlerin aidiyeti ve otantikliği meselesine yöneltmiştir.

Çalışmada, el-İstiġnâ’nın bazı bölümleri ile Üdfüvî’nin talebesi Ali b. İbrâhim el-Havfî’nin *el-Burhân fî ʿulûmi’l-Kurʾân* adlı eserinin nüshaları arasındaki dikkat çekici metin ilişkileri karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Böylece yazma eserlerde katalog kayıtlarının ötesine geçen metin tenkidi ve nüsha karşılaştırmasının önemi somut bir örnek üzerinden ortaya konulmaktadır.

Kitabın ikinci kısmında ise el-İstiġnâ’nın Duhân ve Câsiye sûrelerine ilişkin bölümlerinin tahkikli metni okuyucuya sunulmaktadır.