Küreselleşmeden Jeoekonomik Rekabete: Ticaret Savaşları Çağında Yeni Korumacılık Politikalarının Yükselişi
in: Makro İktisat Alanında Bilimsel Araştırmalar, Doç.Dr. Şahin KARABULUT, Editor, YAZ YAYINLARI, Afyonkarahisar, pp.160-210, 2026
- Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
- Publication Date: 2026
- Publisher: YAZ YAYINLARI
- City: Afyonkarahisar
- Page Numbers: pp.160-210
- Editors: Doç.Dr. Şahin KARABULUT, Editor
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Bilecik Şeyh Edebali University Affiliated: Yes
Abstract
Son kırk yıl içerisinde dünya ekonomisi, üretim yapısı, ticaret ilişkileri ve ekonomik yönetişim mekanizmalarının önemli ölçüde dönüştüğü yeni bir tarihsel döneme girmiştir. 1980’lerden itibaren hız kazanan küreselleşme süreci, uluslararası ticaretin serbestleşmesi, sermaye hareketlerinin liberalizasyonu ve üretim süreçlerinin küresel ölçekte yeniden örgütlenmesi ile karakterize edilmiştir. Bu dönemde çok taraflı ticaret sistemi, uluslararası ekonomik düzenin temel kurumsal çerçevesini oluşturmuş; özellikle 1995 yılında kurulan World Trade Organization (DTÖ), küresel ticaretin kurallara dayalı bir yapı içerisinde işlemesini sağlayan en önemli kurumsal mekanizma olarak öne çıkmıştır. Gümrük tarifelerinin düşürülmesi, ticaret engellerinin azaltılması ve uluslararası ekonomik entegrasyonun derinleşmesi, dünya ekonomisinde üretimin ve ticaretin mekânsal organizasyonunu köklü biçimde değiştirmiştir. Bu süreçte küresel değer zincirlerinin genişlemesi, çok uluslu şirketlerin üretim faaliyetlerini farklı coğrafyalara yayması ve uluslararası ticaret hacmindeki hızlı artış, küreselleşmenin dünya ekonomisinin temel dinamiği haline gelmesine yol açmıştır.
1