Deprem Odaklı Risk Azaltma Bağlamında Konut Tipolojilerinde İç Mekân Yerleşiminin Rolü: Tip Plan Temelli Nitel Bir Analiz
Türk deprem araştırma dergisi (Online), cilt.8, sa.2, ss.292-306, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 8 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.46464/tdad.1881082
- Dergi Adı: Türk deprem araştırma dergisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.292-306
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, deprem odaklı risk azaltma sürecini mimarlık ve iç mimarlık ölçeğinde ele alarak, mevcut konut tipolojilerinde iç mekân yerleşimi ve taşıyıcı olmayan iç mimari kararların kullanıcı güvenliği üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırma, tip plan temelli nitel analiz yöntemiyle yürütülmüş; Türkiye’de yaygın olarak kullanılan dört konut tipolojisini temsil eden tip plan şemaları, literatürde yer alan plan örnekleri üzerinden derlenerek analiz edilmiştir. Konut planları iç mekân dolaşımı, yerleşim yoğunluğu, iç mekân elemanları ve mekânsal esneklik ölçütleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bulgular, iç mekân yerleşiminin yapısal güvenliği tamamlayan bir bileşen olarak ikincil risklerin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Çalışma, deprem literatürüne iç mekân ölçeğinden özgün bir katkı sunmaktadır.
This study examines the earthquake-oriented risk mitigation process at the scale of architecture and interior architecture by investigating the effects of interior layout and non-structural interior architectural decisions on user safety in existing housing typologies. The research was conducted using a typology-based qualitative analysis approach; plan schemes representing four residential typologies commonly found in Türkiye were compiled from plan examples in the literature and analyzed comparatively. The housing plans were evaluated according to criteria including interior circulation, spatial density, interior elements, and spatial flexibility. The findings indicate that interior layout can contribute to the reduction of secondary risks as a complementary component of structural safety. In this respect, the study offers an original contribution to the earthquake literature from the perspective of interior spatial organization.