Akademik Veri Yönetim Sistemi
5. Uluslararası Bankacılık Kongresi, Uşak, Türkiye, 22 - 24 Mayıs 2025, ss.87-88, (Özet Bildiri)
Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye’de ticari bankaların pay senedi fiyatları üzerinde piyasa çarpanları olarak adlandırılan fiyat/kazanç oranı ve piyasa değeri/defter değeri oranlarının etkilerinin belirlenmesidir. Veri ve Yöntem: Çalışma kapsamında Borsa İstanbul’da bankacılık sektöründe yer alan firmalar incelenmiştir. Araştırma dönemi 2011 ve 2024 yıllarını kapsamaktadır. Araştırmada çeyreklik veriler kullanılmıştır. Örnekleme, araştırma dönemi boyunca Borsa İstanbul’da sürekli işlem gören büyük ölçekteki ticari bankalar dâhil edilmiştir. Bu kapsamda Borsa İstanbul bankacılık endeksinin içerisinde bulunan Akbank, Halkbank, Garanti Bankası, İş Bankası, Vakıfbank ve Yapı Kredi olmak üzere 6 adet banka ele alınmıştır. Veriler 56 adet dönem ve 6 adet çapraz kesitten oluşmak üzere toplam 336 adet panel veri gözlemini kapsamaktadır. Çalışmada modelin analiz edilmesinde panel veri tahmin yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada elde edilen bulgular Türkiye’de bankaların pay senedi fiyatları üzerinde piyasa çarpanlarının anlamlı etkilerde bulunduğunu göstermektedir. Fiyat/kazanç oranı ve piyasa değer/defter değeri oranları yüksek derecede anlamlı etkiler ortaya çıkarmıştır. Fiyat/kazanç oranının pay senedi fiyatları üzerinde negatif etkiye sahip olduğu görülürken piyasa değeri/defter değeri oranının pozitif yönde etkide bulunduğu saptanmıştır. Sonuç: Bankaların pay senedi fiyatlarının piyasa çarpanlarıyla ilişkisi ortaya konulmuştur. Fiyat/kazanç oranı ve piyasa değeri/defter değeri bir şirketin değerlemesinde kullanılabilecek dolayısıyla pay senedi fiyatı üzerinde önemli roller oynayabilecek değişkenlerdir. Bankalar için piyasa değeri/defter değeri oranının fiyatlarda pozitif etkiye sahip olması mevcuttaki potansiyeli doğrultusunda defter değerine göre daha yüksek fiyatlamalar yaşandığı ve fiyatların da arttığı belirlenmiştir. Fiyat/kazanç oranındaki negatif ilişki ise bankaların mevcutta yarattıkları net kara görece piyasa değerleri düşük kaldığı durumlarda yüksek pay senedi fiyatları oluşabileceğini göstermektedir. Literatüre Katkı: Çalışma Türkiye’de bankaları araştırarak oluşturulan panel veri analizi ile pay senedi fiyatları ve piyasa çarpanlarını ele almış ve ilgili finansal literatürlerine bilimsel katkılarda bulunmuştur. Politika Önerileri: Finansal piyasalarda piyasa çarpanları yatırım kararlarında dikkate alınan önemli göstergelerdendir. Piyasa çarpanları yüksek olan şirketlerde önemli bir beklenti bulunmakta ve bu beklenti doğrultusunda çarpanlar artmaya ve pay senedi fiyatları da artmaya devam edebilmektedir. Piyasa çarpanlarının düşük olması ayrıca gerçek değere göre potansiyelin fiyatlara yansımadığı ve bunun yansıması için gerekli fiyat artışlarıyla yüksek getiriler elde edilebileceğini ortaya çıkarmaktadır. Buna göre çarpanların etkisinin yön ve anlamlılık olarak ortaya konulması yatırım kararlarında politika yapıcılar için fayda sağlayabilecektir.
Aim: The aim of the study is to analyse the results of price/earnings ratio and market value/book value ratios presented as market multipliers on stock prices of commercial banks in Turkey. Data and Method: The research period covers the years 2011 and 2024. Quarterly data was used in the study. The sample included large-scale commercial banks that were continuously traded in Borsa Istanbul throughout the research period. In this context, 6 banks in the Borsa Istanbul banking index, namely Akbank, Halkbank, Garanti Bankasi, Is Bankasi, Vakifbank and Yapi Kredi, were considered. The data covers a total of 336 panel data observations consisting of 56 periods and 6 cross-sections. Panel data estimation methods were used in the analysis of the study. Findings: Market multipliers have significant effects on the stock prices of banks in Turkey. The price/earnings ratio and market value/book value ratios have revealed highly significant effects. While the price/earnings ratio has a negative effect on stock prices, the market value/book value ratio has a positive effect. Conclusion: It has been determined that the market value/book value ratio has a positive effect on the stock prices for banks and that when the prices are higher than the book value, in line with its current potential, the prices also increase. The negative relationship in the price/earnings ratio shows that high stock prices can be obtained when the market values remain low relative to the net profit that banks currently create. Originality: The study examined stock returns and market multipliers through panel data analysis conducted by researching banks in Turkey and made scientific contributions to the relevant financial literature. Policy Recommendations: There is a significant expectation in companies with high market multipliers may continue to increase and stock prices may also increase. Low market multipliers also reveal that the potential is not reflected in prices according to the real value and that high prices can be achieved with the necessary price increases to reflect this. Accordingly, revealing the effect of multipliers in terms of direction and significance may be beneficial for policy makers in investment decisions.