Dijital Muhasebe Eğitiminde Yeni Pedagojik Modeller: Algoritmik Muhasebe Okuryazarlığı Perspektifinden Kavramsal Bir Model Önerisi
Eğitimde Yapay Zekâ Paradigması: Öğretmen, Öğrenci ve Değişen Roller, Adem Yurdunkulu, Editör, özgür yayınevi, Gaziantep, ss.17-32, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.58830/ozgur.pub1556
- Yayınevi: özgür yayınevi
- Basıldığı Şehir: Gaziantep
- Sayfa Sayıları: ss.17-32
- Editörler: Adem Yurdunkulu, Editör
- Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Dijital dönüşüm, muhasebe mesleğinin yapısını ve muhasebe eğitiminden beklenen yeterlilikleri önemli ölçüde değiştirmiştir. Yapay zekâ, büyük veri analitiği, robotik süreç otomasyonu, bulut bilişim ve dijital finans teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte muhasebe profesyonellerinin sahip olması gereken bilgi ve beceriler yeniden tanımlanmaktadır (Vasile & Popa, 2026). Geleneksel muhasebe eğitimi ağırlıklı olarak finansal kayıt süreçleri, muhasebe standartları ve raporlama uygulamalarına odaklanırken, günümüzde muhasebe öğrencilerinin veri analitiği, yapay zekâ okuryazarlığı, dijital problem çözme ve algoritmik düşünme becerilerine de sahip olmaları beklenmektedir (McNally, 2026). Bu durum muhasebe eğitiminde kullanılan pedagojik yaklaşımların yeniden değerlendirilmesini zorunlu hâle getirmektedir (Bennani vd., 2022).
Dijital dönüşüm; Yapay Zekâ (AI) ve Robotik Süreç Otomasyonu (RPA) gibi teknolojilerle geleneksel muhasebedeki operasyonel işleri otonom hale getirmektedir. Bu durum, piyasanın muhasebe profesyonellerinden beklentisini "veri işleyiciliği" rollerinden büyük veriyi analiz edebilen "veri analistliği" rollerine doğru kaydırmıştır (Alzghoul vd., 2024). "Algoritmik Muhasebe Okuryazarlığı" kavramı, muhasebe eğitiminde kayıt ve bilgisayar kullanımının ötesine geçen, arka plandaki kod ve mantık akışını yönetebilen ve yeni pedagojik modelleri zorunlu kılmaktadır (Al Sinani & Al Awaimri, 2024). Bu çalışma, öğrencileri algoritmik muhasebe okuryazarı düzeyine ulaştırmak amacıyla (Bilgi ve Farkındalık, Bağlamsal Analiz, Bütünleşik Kodlama, Bilge Denetim ve Etik) "4B Pedagojisi” isimli kavramsal bir model önermektedir.
Çalışmanın muhasebe eğitimi literatürüne üç temel katkı sunması beklenmektedir. Birincisi, algoritmik muhasebe okuryazarlığı kavramını teorik olarak tanımlamasıdır. İkincisi, dijital pedagojik modeller ile mesleki yeterlilik arasındaki ilişkiyi açıklayan bütünleşik bir model önermesidir. Üçüncüsü ise muhasebe eğitim programlarının gelecekteki dönüşümüne yönelik öneriler geliştirmesidir.