Doğulu Entelektüelin Batı ile Hesaplaşması: Ahmed Rızâ Hûhû’nun Nahnu ve’l-Garb Adlı Öyküsü Üzerine Bir Okuma

Yıldırım M. F.

Uluslararası Oksidentalizm Sempozyumu-II (İslam Medeniyetinde Batı Araştırmaları: 14-19. Yüzyıllar), Siirt, Türkiye, 14 - 16 Mayıs 2026, sa.95, ss.74-75, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Siirt
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.74-75
  • Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Cezayir, ülkede yönetimi ele geçiren ve sömürgeleştiren Batılı öteki ile 1830 yılında karşılaşmış ve 1954’te başlayan Bağımsızlık Savaşına giden süreçte hayli sancılı dönemlerden geçmiştir. Kendi dilinin, kültürünün ve hatta yer yer düşünce biçiminin baskı altına alındığı bu dönemde Cezayirli aydınlar ve edebiyatçılar, oryantalist söylem ve tutumlara karşı bilinci arttırmak ve zedelenen özgüveni yeniden inşa etmek amacıyla eserler kaleme almışlardır. Bu bağlamda değerlendirilebilecek metinlerden biri, sömürge dönemi içerisinde 1910 yılında dünyaya gelen ve hayatının tamamını bu dönemde geçiren Cezayir kısa öyküsünün önemli isimlerinden Ahmed Rızâ Hûhû’nun Me‘a himâri’l-hakîm adlı öykü koleksiyonunda yer alan Nahnu ve’l-garb adlı öyküsüdür. Bu tebliğ, bahsi geçen öyküyü yakın okuma temelli nitel metin analizi yöntemi aracılığıyla inceleyerek, metinde yer alan oksidentalist söylemin izlerini belirginleştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma postkolonyal bağlamda Doğuya dair bilgi üretimi, temsil ve kültürel otorite meselelerini; özne olarak konumlandırılan Batı ile nesneleştirilen Doğu arasındaki ilişki üzerinden ele alırken, Doğulu aydının bu söylemsel kodları nasıl çözümlediğini ortaya koymayı hedeflemektedir.

Algeria encountered the Western 'other'—which seized administration and colonized the country—in 1830, and underwent highly agonizing periods in the process leading up to the War of Independence that commenced in 1954. During this era, in which their native language, culture, and even modes of thought were suppressed, Algerian intellectuals and literati produced works aimed at raising awareness against orientalist discourses and attitudes, as well as reconstructing a damaged sense of self-confidence. One of the texts that can be evaluated within this context is the short story titled Nahnu ve’l-garb, featured in the collection Me‘a himâri’l-hakîm by Ahmed Rızâ Hûhû—a prominent figure of the Algerian short story who was born in 1910 during the colonial era and spent his entire life under its influence. By examining the aforementioned story through the method of qualitative text analysis based on close reading, this paper aims to manifest the traces of occidentalist discourse within the text. While addressing the issues of knowledge production regarding the East, representation, and cultural authority in a postcolonial context through the relationship between the West (positioned as the subject) and the East (objectified), the study intends to reveal how the Eastern intellectual deconstructs these discursive codes.