ÖĞRETMENLERİN DUYGUSAL EMEK SÜREÇLERİNE YÖNELİK NİTEL BİR ARAŞTIRMA
THE JOURNAL OF ACADEMIC SOCIAL SCIENCE STUDIES, vol.Year: 16 - Number: 94, pp.71-84, 2023 (Peer-Reviewed Journal)
- Publication Type: Article / Article
- Volume: Year: 16 - Number: 94
- Publication Date: 2023
- Doi Number: 10.29228/jasss.68786
- Journal Name: THE JOURNAL OF ACADEMIC SOCIAL SCIENCE STUDIES
- Journal Indexes: CAB Abstracts, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Linguistic Bibliography, MLA - Modern Language Association Database, Veterinary Science Database
- Page Numbers: pp.71-84
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Bilecik Şeyh Edebali University Affiliated: Yes
Abstract
Duygusal emek kavramı, çalışanların duygularını yaptığı işin bir
parçası gibi yönetmesi gerektiği görüşüne dayanmaktadır. İşini
yaparken duyguların yönetilmesi veya hissedilmeyen duygularının
gösterimi günümüzde istihdamın büyük kısmını içinde barındıran
hizmet sektöründe bir kural haline gelmiştir. Çalışanlardan
müşterileriyle ve mesai arkadaşlarıyla olan ilişkilerinde güler yüzlü,
kibar ve samimi olmaları beklenmektedir. Bu beklenti çalışanları
hissetmedikleri duyguları yüzeysel veya derinden rol yaparak
yansıtmaya zorlamaktadır. Duygusal emek kavramına yüklenilen
“ekonomik değer”, kavramı örgütsel davranış değişkeninlerinin
belirleyicisi yapmıştır.
Bu araştırmanın amacı, duygusal emek eğilimini öğretmenler
açısından incelemek ve yüzeysel, derinden rol yapma ve doğal duygu
boyutlarıyla değerlendirebilmektir. Nitel araştırma yöntemlerinden
fenomenoloji deseniyle yürütülmüş olan bu çalışmanın verileri, yüz
yüze görüşme yoluyla yarı yapılandırılmış bir görüşme formu
kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma kapsamında İstanbul ili Pendik
ve Tuzla ilçelerinde farklı derecelerdeki okullarda görev yapmakta
olan 19 öğretmen ile görüşme yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda elde
edilen veriler nitel araştırma yöntemleri doğrultusunda kodlanarak
temalar altında toplanmış ve içerik analizine tabi tutulmuştur.
Öğretmenlerinin duygusal emeğe yönelik görüşleri literatürden
hareketle “yüzeysel rol yapma, derinden rol yapma ve doğal
duygular” kategorileri altında incelenmiştir. Araştırmanın
bulgularından elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucunda
öğretmenlerin önemli bir kısmı, duygusal emek gösteriminde öne
çıkan duygularında yüzeysel rol yapmayı tercih etmektedir.
Öğretmenlerin diğer kısmı ise duygularını derinden rol yapma ve
doğal duygular yoluyla sergilemektedirler