Azerbaycan Türkçesinde isim cümleleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF UZUN

Danışman: OKTAY SELİM KARACA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Azerbaycan Türkçesinde isim cümlelerinin incelendiği bu çalışmada isim cümlelerinin yapısının ve kullanım sıklığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Azerbaycan edebiyatı yazarlarından olan Elçin Efendiyev'in Ağ Dävä (Ak Deve) adlı romanındaki isim cümleleri taranarak yüklemin zamanına, türüne, anlamına ve yerine göre cümleler tasnif edilmiştir. Ayrıca romandaki bazı isim cümlelerinin, cümledeki zamanından, tür ve anlamından farklı olarak Türkiye Türkçesine aktarılması gerektiği tespit edilmiş ve tasnifte belirtilmiştir. Çalışmada Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde isim cümlesi, ek-fiil konularıyla ilgili literatür taraması yapılarak araştırmacıların görüşlerine yer verilmiştir. Eserdeki isim cümleleri önce transkribe edilip sonrasında Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Belirlenen tasnife göre cümleler yerleştirilip çalışmanın sonunda cümlelerin metin içindeki kullanım sıklığı tablolar halinde verilmiştir. Böylece isim cümlelerinin Ağ Dävä romanı esasında Azerbaycan Türkçesindeki kullanım özellikleri ve sıklığı belirlenmiştir. Bu çalışma "Birinci Bölüm", "İkinci Bölüm" ve "Sonuç" tan oluşmaktadır. Çalışmanın sonunda da "Kaynakça" yer almaktadır.