Seramik sanayide kaynak verimliliği ve temiz üretim
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAĞMUR ÇELİK SAYDAM
Danışman: BURÇİN ATILGAN TÜRKMEN, RAHMİYE ZERRİN YARBAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, seramik sektöründe çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılması için mevcut üretim süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi ve iyileştirme yöntemlerinin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Çalışmada, sektörün temel çevresel sorunları olan enerji tüketimi, su yönetimi, atık oluşumu ve sera gazı emisyonları detaylı şekilde ele alınmıştır. Araştırmanın metodolojisi, özellikle seramik üretim süreçlerine yönelik özgün analizlere ve fabrikalardan elde edilen verilere dayanmaktadır. Metot kısmında, seramik sektöründeki üretim süreçlerinden elde edilen ham madde ve enerji tüketim verileri analiz edilmiş, bu süreçlerde kullanılan malzemelerin miktarları ve bunların çevresel etkileri hesaplanmıştır. Kütle ve enerji denkliği hesaplamalarıyla, üretim süreçlerindeki kaynak kullanımı verimliliği incelenmiş olup bu hesaplamalar sektörün çevresel sürdürülebilirlik performansının iyileştirilmesi için temel oluşturmuştur. Çalışmada, su yönetimine yönelik iyileştirme yöntemlerine vurgu yapılmış olup kapalı devre su sistemlerinin kullanımı ile, su tüketiminin optimize edilmesini sağlanırken üretim süreçlerinde suyun kimyasal arıtma ve membran filtrasyon yöntemleriyle geri dönüşümü, su kaynakları üzerindeki baskıyı azaltarak ekonomik ve çevresel faydalar sağlayacağı görülmüştür. Enerji tüketimi açısından ise, hibrit fırın sistemlerinin kullanımı ve atık ısı geri kazanım teknolojilerinin entegrasyonu sayesinde, üretim süreçlerindeki karbon emisyonlarının azaltılmasına katkıda bulunulmuştur. Metot kısmında yapılan analizler ile, bu tür yenilikçi teknolojilerin uygulanmasıyla üretim maliyetlerinin düşürülmesinin yanı sıra çevresel etkilerin de minimuma indirilebileceği gösterilmiştir. Atık yönetimi konusunda, pişmiş ve pişmemiş seramik atıklarının geri dönüşümü ve endüstriyel simbiyoz projeleri kapsamında atık cam, metal cürufu ve uçucu kül gibi malzemelerin değerlendirilmesi, üretimde döngüsel ekonomi uygulamalarını destekleyici niteliktedir. Bu süreçlerle hem doğal kaynak tüketiminin azalması hem de atık miktarının kontrol altına alınması mümkündür. Sonuç olarak, çalışmada kullanılan metodolojik yaklaşım, seramik sektöründeki üretim süreçlerinin çevresel sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi için kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Elde edilen veriler ve hesaplamalar sayesinde, sektördeki mevcut sorunları ve çözüm önerilerini anlamada önemli bir temel sağlanmıştır. Bu analizler, kaynak verimliliğini artıran ve çevresel etkileri azaltan yenilikçi uygulamalarla desteklenmiştir. Bu açıdan önem taşıyan bu çalışma hem sektöre hem de akademik literatüre önemli katkılar sunmaktadır.