Bogos Nubar Paşa'nın siyasi faaliyetleri (1912-1922)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT GÜNDOĞDU
Danışman: DİLARA USLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ermeniler, Osmanlı Devleti içerisinde gayrimüslim halkı oluşturan ikinci büyük gruptu. XIX. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti'nde ticaret ve sanatla daha çok ilgilenmiş olan Ermeniler, bu dönemden sonra devlet içerisinde resmi görevler de almaya başlamışlardır. Bu Ermenilerden biri olan Bogos Nubar'ın babası Nubar Paşa, Mısır'da hidivlik bünyesinde katiplik, tercümanlık ve hariciye nazırlıklarında bulundu. İngiltere'nin 1882 yılında Mısır'ı işgal etmesinin ardından iki kez Başbakanlığa getirildi ve hizmetlerini sürdürdü. Nubar Paşa'nın oğlu olan Bogos Nubar Paşa da Mısır'da birtakım görevlerde bulunmuş, burada 1906 yılında Ermeni Genel Hayırsever Cemiyeti'ni kurmuştur. Bu cemiyetle Ermenilerin gözünde önemli bir yere yükselen Bogos Nubar, 1912 yılında Eçmiyazin Katogikosluğu tarafından Ermeni Milli Delegasyonu Başkanı olarak atanmış ve Paris'e yerleşerek burada Ermeniler adına faaliyetlerini sürdürmüştür. Birinci Dünya Savaşı'na dek Ermeni ıslahatı konusunda büyük çaba harcayan Bogos Nubar, savaş içerisinde ve sonrasında Müttefikler lehine politikalar izleyerek Ermenilerin, Doğu Lejyonu adı altında Müttefik saflarında savaşmasını sağladı. Savaş içerisinde propagandayı çok iyi kullanan Bogos Nubar kendisine çeşitli zümrelerden destekçiler de sağlayarak özerk veya bağımsız bir Ermenistan'ın kurulması yolunda girişimlerde bulundu. Nitekim Bogos Nubar, birçok konferansa katılmış ve özellikle Paris Barış Konferansı'na Ermeni Milli Delegasyonu Başkanı olarak katılarak Düvel-i Muazzama devletlerinden toprak talebinde bulunmuştur. Bu çalışmada, Bogos Nubar'ın Birinci Dünya Savaşı içerisinde ve savaş sonrasındaki faaliyetleri ve bunların Ermeni Meselesi üzerindeki etkisi ele alınmıştır.