Kani divanı sözlüğü (Gazeller bölümü): Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NECMİYE KELEMCİ
Danışman: MEHMET ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Klasik Türk şiirinin kökleri; Arap ve Fars edebiyatıyla birlikte Osmanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü Balkanlar, Orta Avrupa ve Kırım gibi coğrafyaların da edebȋ ve kültürel unsurlarını içinde barındıran çok zengin bir kelime hazinesine ve kültürel arka plana dayanmaktadır. Yaşanılan coğrafyanın değişmesi ve kullanılan dildeki şekilsel değişikliğin de içinde bulunduğu birçok etken şiirin arka planını oluşturan kültüre yabancılaşmamıza neden olmuştur. Bunun sonucunda günümüzde klasik Türk şiirinin anlaşılması güçleşmiştir. Tez çalışmamızda, klasik Türk şiirindeki söz varlığının kültürel zenginliğinin ortaya çıkarılabilmesine katkı sağlayabilmek için XVIII. yüzyıl eserlerinden olan "Kânȋ Dȋvânı"nın bağlamlı dizin yöntemi ile sözlüğü hazırlanıp bir inceleme yapılmıştır. Divandaki şiirler dönemin kültürel anlayışına ve şairin edebȋ kişiliğine bağlı olarak anlamlandırılmış ve incelenmiştir. "Kȃnȋ Dȋvânı" üzerine yapılan çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. "Birinci Bölüm"de Kȃnȋ'nin hayatı, edebȋ kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. "İkinci Bölüm"de dil ve üslup özellikleri ele alınarak şiirlerin söz varlığı incelenmiştir. "Üçüncü Bölüm"de Kȃnȋ'nin gazellerindeki duygu ve düşünce unsurları belirlenerek şiirlerin muhtevası ortaya konulmaya çalışılmıştır. "Dördüncü Bölüm"de şiirlerde geçen şahsiyetler ve kahramanlar tespit edilerek tanıtılmıştır. "Beşinci Bölüm"de kelimelerin yazımı ile ilgili öneriler verilmiştir. Son olarak "Kȃnȋ Divanı'nın (Gazeller Bölümü): Bağlamlı ve İşlevsel Sözlüğü" ek olarak sunulmuştur. Bu çalışma ile birlikte özelde Kȃnȋ'nin gazellerinin söz varlığı ve kültürel arka planı genelde ise XVIII. yüzyılın edebȋ zihniyeti ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.