1900-1920 yılları arasında Batı Türkistan'daki gelişmeler ve İstanbul dergilerine yansımaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL ERARSLAN
Danışman: SEDA YILMAZ VURGUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma üç bölümden oluşturulmuştur. Giriş kısmında tezin amacından, öneminden, konusundan ve yönteminden bahsedilmiştir. Çalışmanın ana kaynağını oluşturan dergilere kısaca yer verilmiştir. Birinci bölümde Batı Türkistan bölgesindeki Buhara ve Hive hanlıklarının 1900–1920 yıllarındaki siyasi durumları anlatılmıştır. Bu dönem hanlıkların Rus işgali içerisinde bulunduğu dönemdir. Bu yüzden işgal altında bulunan bölgenin bağımsızlık mücadelelerinden, isyanlarından bahsedilmiştir. Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ile Rusya'da meydana gelmiş olan 1917 Rus Şubat ve Ekim ihtilallerinin Türkistan'a etkileri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde hanlıkların sosyal hayatı üzerinde durularak bölgede yaşayan topluluklar hakkında bilgi verilmiştir. Halkın gün içerisindeki yaşam hayatlarına gündelik hayatlarına değinilmiştir. Rus baskısının iyiden iyiye belirginleştiği bu dönemde Rus hükümetinin halkın sosyal yaşamına nasıl bir etkide bulunduğu üzerine durulmuştur. Müslüman halkı Ruslaştırma politikasının uygulandığı bu dönemde halk milli duygularını ayakta tutmaya büyük önem vermiştir. Ayrıca bu bölümde iktisadi durumda ortaya koyulmuştur. Ekonominin gelişme imkânı bulduğu pazarlar, ithalat ve ihracat mallarına değinilmiştir. Bu bölgede uygulanan tarım ürünlerinden, pamuk ve meyve yetiştiriciliği ve ithalatı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde hanlıkların kültürel ve eğitim durumları ele alınmıştır. Kültürel etkileşimlerine ve eğlencelerine değinilmiştir. Evlenme, sünnet ve beççe gibi eğlenceler hakkında bilgi verilmiştir. Mektep ve medrese eğitiminden bahsedilmiş, hanlıklarda bulunan medreselere ve burada verilen derslere değinilmiştir. Eğitimde uygulanan yeni sistem olan usul-ü cedid hareketi üzerine durulmuştur. Yeni usul sadece eğitimde değil başka bir alan olan gazete ve dergi neşrinden de bahsedilmiştir.