Târih-i Kâşgar(21a-40b)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK ADİN
Danışman: ZEMİRE GULCALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yüksek lisans tezi olarak ele aldığımız Tarih-i Kaşgar adlı eser Çağatay Türkçesi ile yazılır. Eser 1b'den başlayıp 105a'da bitirilir. Çalıştığım kısım ise metnin 21a-40b arasıdır. Bu kısımda Çinggiz Han'ın hikayesi; aldığı topraklar; başkent ve Çinggiz Han'ın aldığı memleketlerin tamamını oğulları arasında paylaştırması; illere kimleri atadığına dair bilgiler yer almaktadır. Çinggiz Han'ın oğullarına ettiği vasiyetine de yer verilmektedir. Çinggiz Han'ın oğullarından Ögetey, Coçi, Toluy, Çağatay Han ile ilgili bilgi ve olaylara, kızları-damatları hakkındaki bilgilere de yer verilmektedir. Ayrıca İslam Gazan Han hakkındaki olaylar anlatılmaktadır. Son olarak Tuğluk Temür Han hakkındaki rivayetler, ecdadı ile ilgili bilgiler ve Hazreti Mevlana Erşadeddin'in elinde Müslüman olduğuna dair bilgiler aktarılmaktadır. Tarih-i Kaşgar metninin yazı çevirisini yaparken Taşkent'te bulunan ve Akimuşkin'in C 576 koduyla inceleyip Rusça değerlendirmesini yaptığı tıpkıbasımı esas aldık. Çalışmamız giriş, eserin tanıtımı, metnin dil özellikleri açısından incelenmesi, metnin yazıçevirimi, Türkiye Türkçesine aktarımı ve çalıştığım kısımda geçen kelimelerin dizininden oluşmaktadır. Açıklamalar kısmında eserde tam karşılığı bulunmayan kelimelerin anlamları ile yer ve kişi adlarının yazımındaki farklılıklar ele alınır. Ekler kısmında da metnin tıpkıbasımına yer verilir.