Yeşil büyüme ve neoliberal hegemonya: OECD, UNEP ve Dünya Bankası raporlarının neo-gramscici analizi (2005-2013)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OZAN ÇEPNİ
Danışman: Görkem Altınörs
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeşil büyüme, ekonomik büyüme ve çevresel sürdürülebilirliği birleştiren bir yaklaşımdır. 1970'lerden itibaren sürdürülebilir kalkınma düşüncesiyle şekillenen bu kavram, 2005 yılında Seul'de düzenlenen Beşinci Çevre ve Kalkınma Bakanlar Konferansı'nda somut bir politika çerçevesi olarak benimsenmiştir. Yeşil büyüme, çevresel etkileri minimize ederek doğal kaynakların verimli kullanımını ve ekolojik bütünlüğün korunmasını hedefler. Özellikle gelişmekte olan ülkeler için kaynak verimliliği ve sürdürülebilir kalkınma fırsatları sunar. Ancak, çevresel mal ve hizmetlerin gerçek değerini yansıtmayan piyasa mekanizmaları, yetersiz karar alma süreçleri ve beşeri sermaye eksikliği gibi engeller mevcuttur. Yeşil büyüme, OECD, UNEP ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşların 2005-2013 yılları arasında yayınladıkları raporlarla politik bir çerçeveye oturmuştur. Bu raporlar, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, sürdürülebilir ulaşım ve doğal kaynak yönetimi gibi alanlarda politika önerileri sunmuştur. Ancak Neo-Gramscian perspektiften bakıldığında, bu raporların neoliberal hegemonyayı pekiştirdiği ve yeşil büyümeyi mevcut güç ilişkilerinin devamı için araçsallaştırdığı savunulmaktadır. Bu çalışma, yeşil büyüme söyleminin hegemonik yapılarla ilişkisini ve karşı-hegemonik mücadeleleri analiz etmektedir. Gramsci'nin hegemonya teorisi çerçevesinde, yeşil büyüme politikalarının ekonomik ve toplumsal etkileri incelenmekte; sürdürülebilirlik söyleminin neoliberal düzenin sınırlarını ne ölçüde sorguladığı veya yeniden ürettiği değerlendirilmektedir. Bu analiz, küresel iklim krizi bağlamında alternatif politik stratejilerin tartışılmasına katkı sunmaktadır.