Merkez bankalarının döviz politikalarında opsiyon borsalarını kullanabilirliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜLENT DİCLEHAN ÇADIRCI
Danışman: MEVLÜDİYE ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Merkez bankaları, ulusal paranın değerinde gözlenen aşırı artış ve azalışları engellemek ya da aşırı oynaklığı azaltmak için döviz piyasalarına müdahale etmektedir. Geleneksel müdahale araçlarının maliyetinin yüksek olması merkez bankalarının türev araçlarını kullanımı gündeme getirmiş; Meksika ve Kolombiya Merkez Bankaları türev araç çeşitlerinden biri olan opsiyon sözleşmelerini kullanarak döviz piyasasına müdahale etmişlerdir. Bu çalışma; Kolombiya Merkez Bankasının 01.12.1999-28.12.2012 tarihleri arasında opsiyon sözleşmeleri, ihaleler ve direk müdahaleler vasıtasıyla döviz piyasasına yaptığı günlük müdahalelerin döviz kuru seviyesi ve kurlardaki oynaklık üzerindeki etkilerini E-GARCH modeli ve olay inceleme yaklaşımı çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada, Kolombiya Merkez Bankasının döviz piyasasına yapmış olduğu müdahaleler hem bir bütün olarak ele alınmış hem de müdahale türleri ayrıştırılarak opsiyon sözleşmelerinin etkinliği incelenmeye çalışılmıştır. Bununla beraber farklı amaçlar doğrultusunda kullanılan opsiyon türlerinin döviz kurları seviyesi ve oynaklık üzerinde farklı bir etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Kolombiya Merkez Bankasının döviz piyasasına gerçekleştirdiği müdahaleler toplamda beş farklı modelle incelenmiştir. Müdahaleler bir bütün olarak ele alındığında döviz kuru seviyesini ve oynaklığını gecikmeli olarak ancak olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Çalışmanın temelini oluşturan opsiyon sözleşmelerinin bir müdahale aracı olarak kullanımının ise döviz kurları seviyesi ve oynaklık üzerinde genelde azaltıcı bir etkisi olduğu gözlenmiştir. Merkez bankalarının opsiyon sözleşmelerini kullanarak döviz piyasasına müdahale etmeleri, avantajları yanında dezavantajları da beraberinde getirmektedir. Merkez bankaları piyasada karşı karşıya kalabileceği riskleri iyi etüt eder ve önlemlerini alırsa; yeteri kadar derinleşmiş türev piyasalarda opsiyonların, geleneksel müdahale çeşitlerini tamamlayıcı bir araç olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Türev Piyasalar, Merkez Bankası Müdahaleleri, Opsiyon Sözleşmeleri, E-GARCH Analizi, Olay İnceleme Yaklaşımı