Beyrut Su Şirketi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, YAKINÇAĞ TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERT ATAŞ

Danışman: İLHAMİ YURDAKUL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devleti sınırları içerisinde yer alan Doğu Akdeniz liman kentleri, kapitalizmin altın çağını yaşadığı 19. yüzyılda, Batılı girişimcilerin ilgisini çekmekteydi. Ancak Doğu Akdeniz liman kentleri, dönemin şartlarına uygun altyapıya sahip değildi. Dolayısıyla Osmanlı Devleti'nde geleneksel kent hizmetleri, 19. yüzyılda Avrupa'nın etkisiyle değişecekti. Osmanlı Devleti'nin Doğu Akdeniz liman kentlerinden biri olan Beyrut'un bu dönemdeki kamu hizmetleri yerine getirilememekteydi. Beyrut'un nitelik ve nicelik olarak hızla büyümesi halk sağlığını tehdit etmekteydi. Salgın tehlikesinin yaşandığı Beyrut'ta su ihtiyacının acilen karşılanması gerekiyordu. Osmanlı yönetimi, yeterli sermaye ve teknik bilgiye sahip olmaması sebebiyle yabancı yatırımcılara ihtiyaç duydu. Şirket aracılığıyla su sorunun hızla çözülmesi için 3 Ağustos 1870 tarihinde imtiyaz verildi. Bu imtiyaz ile Beyrut Su Şirketi'nin temelleri atılmış oldu. Bu çalışmada, Beyrut Su Şirketi'nin kuruluşundan Osmanlı Devleti'nin resmen sona erdiği tarihe kadar geçen süreç, yabancı sermaye bağlamında ele alınmaktadır. Şirket tarafından su ihtiyacının nasıl temin edildiği, hangi uygulamaların yapıldığı ve sonuçları ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Beyrut'ta nüfuz yarışına giren İngiltere ve Fransa'nın su şirketi üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Yabancı yatırım aracılıyla kurulan Beyrut Su Şirketi'nin gelişimini ele almak bu çalışmanın temel motivasyonunu oluşturmaktadır.