Yem şalgamı (Brassica rapa L.) ile tritikale (x Triticosecale wittmack) karışımlarının kuru ot verimi ve kalitesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR SÖYLER

Danışman: Erdem Gülümser

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Bilecik ekolojik koşullarında yem şalgamının (Brassica rapa L) ile tritikalenin (x Triticosecale Wittmack) karışımlarının (yem şalgamı:tritikale sırasıyla %100:0, %75:25, %50:50, %25:75 ve %0:100) kuru ot verimi ile yem kalitesinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Tarımsal Araştırma ve Uygulama arazisinde iki yıl (2023-2024 ve 2024-2025) süreyle ve Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Bitkilerde hasat, yalın yem şalgamı ve karışımlarda yem şalgamının çiçeklenme döneminde, yalın tahıllarda ise süt olum döneminde yapılmıştır. Karışımlarda, tür bileşen oranı, kuru ot verimi, ham protein oranı (HPO), protein verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), potasyum (K), fosfor (P), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg) ve kondanse tanen (KT) içerikleri belirlenmiştir. Çalışmada iki yıllık sonuçlara göre; en yüksek kuru ot ve protein verimi aynı istatistiksel grupta yer alan %75YŞ+25T (1338.8-210.5 kg/da), %50YŞ+50T (1415.2-206.5 kg/da) ve %25YŞ+75T (1362.8-188.4 kg/da) karışımlarından elde edilmiştir. Yem şalgamı ile tritikale karışımının K, P, Ca ve Mg içerikleri sırasıyla %2.37-2.01, %0.47-0.22, %1.25-0.22 ve %0.25-0.12 arasında değişmiştir. Karışımlarda en yüksek KT %1.51 ile yem şalgamı, en düşük ise %1.02 ile yalın tritikale işlemlerinden elde edilmiştir. Çalışma sonucunda, yem şalgamı ile tritikale karışımlarının kuru ot verimi ve kalitesi yalınlara göre daha üstün olmuştur. Buna göre, Bilecik ekolojik koşullarında yem şalgamı ile tritikalenin tüm karışımlarının (%25:75 ,%50:50T ve %25:75) ekilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.