MISIRDA (Zea mays L.) SİLAJ VERİM VE KALİTESİNİN ZAMANA BAĞLI DEĞİŞİMİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERAT MUHCU

Danışman: Erdem Gülümser

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, mısırın farklı hasat dönemlerinde yapılan silajların verim ve kalitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal olarak silajlık mısırın Simpatico çeşidi kullanılmıştır. Çalışma Bilecik ekolojik koşullarında 2023 vejetasyon döneminde ve Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre yürütülmüştür. Hasat işlemine bitkinin süt olum dönemi başlangıcından başlanmış, 3 gün aralıklarla devam edilmiş ve toplamda 12 farklı hasat zamanı ele alınmıştır. Hasat edilen bitkiler 2-3 cm büyüklükte parçalanarak 2 kg'lık vakumlu silaj poşetlerine konularak poşetlerin havası vakumlandıktan sonra 25±2 °C sıcaklıkta 45 gün süre ile fermantasyona bırakılmıştır. Fermantasyon dönemini tamamlayan ve açılan silajlarda; silaj verimi, silajın pH'sı ve kuru madde oranı (KMO), organik asitler (laktik, asetik ve bütirik asit), ham protein oranı (HPO), asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), besin elementleri (K, P, Ca ve Mg), kondanse tanen (KT), toplam flavonoid (TFL), toplam fenolik (TFN) ve radikal kovucu aktivite (DPPH) içerikleri belirlenmiştir. Çalışmada silaj verimi 4.90-7.00 t/da arasında değişmiştir. En yüksek Flieg puanı 21-33. günlerde hasat edilen silajlardan elde edilmiş ve 113.26-118.94 arasında olmuştur. Silajlarda laktik asit içeriği en yüksek değere %7.17 ile 21. günde hasat edilen bitkiden elde edilmiştir. Çalışmada ham protein oranı %9.46-14.49 arasında olmuştur. Makro besin elementlerinden K, P, Ca ve Mg içerikleri sırasıyla %1.420-2.877, %0.300-0.410, %0.323-0.457 ve %0.120-0.300 arasında değişmiş ve tüm hasat dönemlerinden elde edilen mineral madde içerikleri hayvanların günlük rasyonlarında bulunması gereken en alt düzeylerin üzerinde olmuştur. Silajların sekonder metabolit içerikleri hasat zamanının ilerlemesi ile artış göstermiştir. Buna göre çalışmada silajların KT, TFN, TFL ve DPPH içerikleri sırasıyla %0.210-0.430, 62.287-101.687 mg GA/g, 1.940-5.147 mg QE/g ve % 31.793-50.373 arasında değişmiştir. Sonuç olarak; silaj verimi ve kalitesi bakımından, Bilecik ekolojik koşullarında; Simpatico mısır çeşidinin süt olum başlangıcından sonra 21-27. günlerde hasat edilmesinin uygun olacağı tespit edilmiştir.