Dolusavak aşınma sorunlarına deneysel yöntemlerle çözüm önerilerinin geliştirilmesi: Porsuk Barajı örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YILDIRIM BAYAZIT
Danışman: CENK KARAKURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dolusavaklar baraj yapılarının statik güvenliğini koruyan en önemli yapılardır. Bu yapıların güvenliği barajın taşkın gibi felaketlerden en hafif şekilde etkilenmesini sağlar. Bu nedenle dolusavak yapılarının fiziksel etkilere karşı dayanıklılığı oldukça önemlidir. Tez çalışmasında öncelikle Porsuk Havzasındaki hazır kurulu olan Porsuk barajına gelen taşkın debileri, bu barajın dolusavağında oluşan aşınma problemlerinin iyileştirilmesi için Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak, havzaya ait hidrolojik ve meteorolojik veriler incelenmiştir. Daha sonra, havzadan Porsuk Barajına gelen taşkın debileri hesaplanmıştır. Baraja gelen taşkın debisi kullanılarak, dolusavak üzerine gelebilecek hidrolik yük ve hızlar bulunmuştur. Barajın dolusavağında kullanılan beton kalitesi referans alınarak, bu betonlarda meydana gelebilecek aşınma problemlerine karşı malzeme özellikleri geliştirilerek uzun ömürlü, aşınmaya dirençli bir dolusavak beton tipi geliştirilmiştir. Çalışmada, çimento yerine ağırlıkça %10, %20 ve %30 oranlarında uçucu kül (UK) ve granüle yüksek fırın cürufu (YFC) kullanılarak beton tasarımları yapılmıştır. Bu betonların aşınma davranışı Böhme, kumlu su jeti ve sualtı aşınma deneyleriyle belirlenmiştir. Aşınma deneyleri sonucunda en iyi malzeme performansının YFC 10 karışımından elde edildiği belirlenmiştir. UK katkılı serilerde de UK 10 karışımının referans betonuyla benzer aşınma kaybı gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak, su yapılarında meydana gelebilecek aşınma problemlerine karşı YFC katkısının önemli anlamda olumlu kazanımlar sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca baraj betonunda UK ve YFC kullanımının hem beton maliyeti hem de diğer kalıcılık sorunları açısından da olumlu kazanımlar sağlayacağı göz ardı edilmemelidir.