Resmî dîvânı: Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZELİHA TEMÜR

Danışman: MEHMET ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Klasik Türk edebiyatı metinlerinin anlaşılabilmesi için yapılan çalışmalardan biri de bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmalarıdır. Kelimelerin, hangi kelimelerle hangi anlamda bir arada kullanıldığı bağlamdan yola çıkılarak ortaya konulmaktadır. Böylece edebî metinlerde kullanılan dilden hareketle zaman içinde dilde meydana gelen şekilsel değişimin tespiti sağlanabilmektedir. Bu tez çalışmasında klasik Türk şiirinin söz varlığının ortaya çıkarılabilmesine katkı sağlayabilmek için XV. yüzyıl eserlerinden "Bursalı Resmî Dîvânı Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü" hazırlanmıştır. Kelimeler, şairin edebî şahsiyetine bağlı olarak ele alınmış ve şiir içerisindeki bağlamdan hareketle anlamlandırılmıştır. Bu sayede şairin anlam dünyasıyla ilgili daha doğru veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda Resmî'nin söz varlığı çeşitli başlıklar altında toplanarak incelenmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Bunun yanı sıra XV. yüzyıl şairi Resmî'nin hayatı, edebî kişiliği, eserleri, dil ve üslûp özellikleri, manzumelerde yer alan şahsiyetler ve kahramanlar ile mekan isimleri tespit edilmiştir. "Bursalı Resmî Dîvânı Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü" ile şairin üslûbu, dili, düşünce dünyası gibi hususlarda elde edilen veriler sayesinde klasik Türk şiirine katkı sağlanmaktadır.