Kırım harbi sırasında Osmanlı Devleti'ne gelen İngiliz hekimleri ve hastaneleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYCAN YILDIZ
Danışman: HALİM DEMİRYÜREK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanlık tarihinin en önemli ve en güncel konularından birisi olan Tıp, her dönemde önemini korumuştur. İnsanların bedensel, ruhsal ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumu olan sağlıklı olma hali savaş dönemlerinde en insanlık dışı manzaralarla karşılaşmıştır. Neticede savaş yalnızca iki ordunun fiziken karşı karşıya gelmesi değil, bilim, teknik ve kültür gibi her alanda ortaya konulan bir mücadeledir. Birçok devletin iştirakiyle gerçekleşen Kırım Savaşı (1853-1856), hem Osmanlı hem de Avrupa siyasi tarihi için bir dönüm noktası olmuştur. Kırım Savaşı birleşik harekât özelliği taşımakla beraber İngiltere'nin 1815-1914 yılları arasında Kıta Avrupası'nda girdiği tek savaş olarak da bilinmektedir. Savaşan tüm taraflar için alınan en önemli derslerden birisi, askeri sağlık hizmetleri konusundaki yetersizliklerin anlaşılması olmuştur. Bilhassa savaşın başında İngiliz hastanelerindeki tıbbi kadro ve donanım eksikliği, ordunun savaş planı yaparken askeri sağlık hizmetlerini ne kadar göz ardı ettiğini açıkça ortaya çıkarmıştır. Çalışmada, Kırım savaşı kısaca ele alınmakla beraber İngiltere ordusunun sağlık durumu, askerlerin yaşadığı sıkıntılar, salgın hastalıklar, hastanelerin durumu, prefabrik sivil hastanelerin İzmir ve Çanakkale'de ilk defa hayata geçirilmesi gibi düzenlemeler; Florence Nightingale ve beraberindeki hemşirelerden oluşan bir kafilenin İstanbul'a gelmesi ve ordu içinde ilk defa kadın hastabakıcı uygulamasının başlatılması; yine ilk defa orduda sivil doktorlardan istifade edilmesi gibi konular incelenmiştir. Ayrıca Başbakanlık Osmanlı Arşivi'ndeki belgeler bağlamında, doktorların kendi yazdıkları mektupların transkripsiyonu da yapılmış, Osmanlı ordusunun sağlık durumu ve Osmanlı ordusuna Avrupa'dan cerrah hekim gönderme meselesi üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kırım Savaşı, Osmanlı Ordusu, İngiliz Ordusu, Sivil Hastaneler, Sivil Doktorlar, Florence Nightingale, Mary Seacole.