Değişen kütüphane hizmetleri: Çalışanların uyumu, beklentileri ve iş birliğinin rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLDEN ÇAVDAR

Danışman: Özüm Eğilmez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kütüphaneler, yalnızca bilgiye erişim sağlayan yapılar olmaktan çıkarak; bireylerin sosyo-kültürel, psikolojik ve ekonomik sorunlarıyla temas hâlinde olan, toplumsal dayanışmanın ve kapsayıcılığın kurumsal temsilcileri hâline gelmiştir. Türkiye'de ve dünyada halk ve üniversite kütüphaneleri, her geçen gün daha çeşitli kullanıcı profilleriyle karşılaşmakta; bu durum hem hizmetlerin kapsamını hem de personelin rollerini dönüştürmektedir. Yoksulluk, evsizlik, göç, dijital okuryazarlık eksikliği ve psikososyal sorunlar gibi çok katmanlı ihtiyaçlarla kütüphanelere başvuran bireyler, geleneksel bilgi hizmetlerinin ötesinde destek beklemektedir. Bu bağlamda, kütüphane personelinin yalnızca teknik değil; aynı zamanda sosyal sorumluluk temelli görevler üstlenmesi kaçınılmaz hâle gelmektedir. Bu çalışma, sosyal sorumlu kütüphanecilik anlayışını temel alarak, üniversite ve halk kütüphanelerinde çalışan personelin karşılaştığı yeni kullanıcı grupları ve hizmet ihtiyaçlarını analiz etmektedir. Literatürde sınırlı biçimde ele alınan bu konuya ilişkin özgün katkılar sağlamak amacıyla geliştirilen anket aracılığıyla, personelin eğitim, destek ve iş birliği ihtiyaçları nicel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, halk kütüphanelerinde görev yapan personelin daha yoğun psikososyal taleplerle karşılaştığını ve bu nedenle daha fazla destek ve eğitime gereksinim duyduğunu ortaya koymuştur. Üniversite kütüphanelerinde ise dijital hizmetler, teknolojiye erişim ve akademik destek öne çıkan ihtiyaçlar arasında yer almıştır. Araştırma, kütüphanelerin sosyal değişim karşısında yeniden yapılandırılması gerektiğini, özellikle profesyoneller arası iş birliklerinin artırılmasının hizmet kalitesini yükseltebileceğini göstermektedir. Ek olarak, farklı kütüphane türlerinin hizmet sunduğu kullanıcı gruplarına göre farklılaştığı, buna bağlı olarak da kütüphanelerin yeniden yapılandırılması ve disiplinler arası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda çalışma, kütüphaneciliğin dönüşen rollerine dair özgün katkılar sunmaktadır.