Orhon Türkçesinde Söz Yapımı: Birleştirme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLFİDAN ÇİÇEKLİ

Danışman: İBRAHİM TAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Birleştirme, iki veya daha fazla unsurun anlamsal ve dil bilgisel bir disiplin ile birleşerek tek bir kavramı karşılamasını sağlayan bir yöntemdir. Sözcük türetiminde sık kullanılan yöntemlerden biri olmasına rağmen Türkçede birleştirme üzerine ayrıntılı bir tasnif çalışması yapılmamıştır. Konu üzerine yapılan çalışmalarda ise birleşiklerin tanımı, yazımı ya da türlerine göre yapılan genel sınıflandırmalar üzerine durulmuştur. Türkçenin farklı dönemlerinde de birleşiklere örnek teşkil eden yapıların olması bu yöntemin ekleme yolu ile türetim kadar eski bir türetim yöntemi olduğunun göstergesidir. Bu nedenle biz bu çalışmamızda Orhon Türkçesi söz varlığından elde ettiğimiz verilerden yararlanarak bir tasnif çalışması yapmayı, birleştirme üzerine fark edilen bu eksikliği gidermeyi amaçladık. Bu amaç doğrultusunda öncelikle Türkiye Türkçesi ve Orhon Türkçesi gramerleri üzerine yapılan birleştirme ile ilgili tasnif çalışmalarının değerlendirilmesi ile birlikte birleşik yapıların anlamları, oluşum ve birleşim süreçlerindeki ayırt edici ölçütler, dil bilgisel kurallar göz önünde bulundurularak ilaveten yapılan çalışmalar ile desteklenerek daha nitelikli ve bütünsel bir tasnif çalışması ortaya konulmuştur.