Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi İslamcı düşünürlerin II. Abdülhamit'e yaklaşımının karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAHYA CİHAT EMEN

Danışman: YAVUZ CANKARA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

II. Abdülhamit tahtta kaldığı 33 sene içerisinde hem ülke içerisinden hem de ülke dışarısından birçok baskıya maruz kalmış ve bu baskılar neticesinde ülke idaresinde kesin ve kati kararlar almak zorunda kalmıştır. Dış ülkeler ülke içerisindeki azınlıkların durumu, ekonomik ve siyasi gibi birçok alanda baskı yaparak Osmanlı Devletini zor durumda bırakmaya çalışırlarken; iç siyasette farklı cenahtaki insanlar II. Abdülhamit'e çeşitli nedenlerden dolayı muhalif hareket etmişlerdir. Bu muhaliflik bazen Tevfik Fikret'in II. Abdülhamit'e gerçekleştirilen bomba suikastını gerçekleştiren bombacı için yazdığı şiirlerde bazen de tez konumunuzda içeriğinde işlemiş olduğumuz gibi İslami düşünürler tarafından gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmamız sağcılık akımının tanımı, dönemin siyasi olayları, devlet idare eden bir kişinin bu dönemde aldığı tedbirleri, II. Abdülhamit'in salt bir İttihad-ı İslam politikasından ziyade dış güçlere karşı bir koz olarak bu ünvanı kullanması ve son olarak da dönemi içerisinde yaşamış önde gelen İslami düşünürlerin II. Abdülhamit'e bakış açılarının değerlendirilmesi şeklindedir. II. Abdülhamit'in tahtta kaldığı süreç içerisinde yaşamış İslami kesimdeki önde gelen şahsiyetler İttihad-ı İslam fikrini savunmuşlar ancak II. Abdülhamit'in yönetimindeki bazı uygulamalardan dolayı II. Abdülhamit'e muhalefet sergilemişler daha sonraki süreçte çeşitli nedenlerden ötürü yaptıklarının bir süre sonra yanlış olduğunu görmüşlerdir. Ancak ne yazık ki devlet yıkılış sürecine girmiştir. Bu düşüncelerden farklı olarak incelediğimiz son iki yazar II. Abdülhamit ile alakalı olumlu görüşlerini beyan etmişlerdir. Devletin yıkılmasının önündeki en büyük önleyicinin II. Abdülhamit olduğunu söylemişlerdir. Padişahın tahttan indirilmesinden sonra gelişen olayların durumun ciddiliğini ortaya koyduğunu belirtmişlerdir.