Mustafa Kutlu'nun eserlerindeki kelime gruplarının işlevsel özellikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN ÖZBEK

Danışman: OKTAY SELİM KARACA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kelime grupları; varlıkları, nesneleri ve hareketleri tek kelime ile ifade edemediğimiz durumlarda onları karşılayabilen ve cümle içerisinde belirli görevler üstlenebilen anlamlı kelime birlikleridir. Kelime gruplarının cümlede üstlendiği görevler, dilin kullanımı ve işleyişi hakkında bizlere çok önemli bilgiler verir. Dolayısıyla bu anlamlı birlikleri sınıflandırırken yapısal-gramatik özelliklerinin yanında aynı zamanda cümledeki işlevlerini de dikkate almak gerekir. Mevcut sınıflandırma yöntemleri, kelime gruplarının tüm yönleriyle tespitine ve izahına imkân vermemektedir. Geçmişten günümüze üretilen fikirlere ve ortaya konulan eserlere rağmen ortak bir sonuca varılamayan kelime gruplarının sınıflandırılması hususunda, muhtelif görüşler dile getirilmeye devam etmektedir. Çağdaş Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden Mustafa Kutlu, zengin kelime dağarcığı ile dilimizin tüm güzelliklerini eserlerine yansıtabilmiştir. Bu sebeple Mustafa Kutlu'nun eserleri, çalışmamıza uygun bulunup inceleme konusu olarak seçildi. Giriş bölümünde kelime gruplarıyla ilgili genel bilgiler verilerek yapısal-gramatik düzeyde kelime gruplarının sınıflandırılması ele alındı. Birinci, ikinci ve üçüncü bölümde ise Mustafa Kutlu'nun eserlerinde tespit edilen kelime grupları, cümlede üstlendikleri görevlere göre sınıflandırıldı. İşlevsel-semantik plan düzeyinde; yapı tipi, modifikasyon ve varyantlarına ayrılarak görevlerine dair bilgiler verildi. Yapı tiplerinin verimliliğine göre kelime gruplarının tespiti değişkenlik gösterdiği için, varyantlarda örnek sayısı "en fazla" dört ile sınırlandırıldı. Sonuç bölümünde ise Mustafa Kutlu'nun eserlerinde tespit edilen kelime gruplarının yapı tipi, modifikasyon ve varyantlara göre dağılımı incelenerek verimlilikleri hakkında bilgiler verildi.