Esat Sagay'ın eğitim alanında yaptığı çalışmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAHİR DURSUN
Danışman: MUSTAFA SERHAN YÜCEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeni kurulan Cumhuriyetle birlikte pek çok alanda yapılan değişiklikler gibi eğitim alanında da sistemin merkezindeki medreselerin kaldırılmasıyla yeni dünya düzenine uyum sağlayacak bir eğitim sistemi kurulmaya çalışılmıştır. Mustafa Kemal milli eğitime çok önem verdiği için ilk yıllarda Maarif Vekillerini özellikle öğretmen kökenli kişilerden seçmeye özen göstermiştir. 1930-1932 yıllarında bu görev daha önce askeri okuldan öğretmeni olan Mehmet Esat SAGAY tarafından yürütülmüştür. Manastır Aşar Bakanı Yusuf Bey ve Naima Hanımın oğlu olarak 1874 tarihinde Selanik'e bağlı Karaferye'de dünyaya gelen Esat Bey sekiz yaşında babasının ölümünden sonra ailesiyle İstanbul'a taşınmış, geçici bir süre Bursa'da yaşamıştır. Okul hayatı Priştine'de başlayıp İstanbul'da önce sivil daha sonra askeri okullarda devam etmiştir. Askeri okullarda düzenli ve disiplinli bir hayat anlayışına alışan Esat Bey özellikle astronomi bilimi başta olmak üzere matematik, kimya ve yabancı dil derslerine karşı ilgisi olmuştur. Şubat 1894 Harbiye Okulundan piyade birincisi olarak mezun olmuştur. 8 Mart 1984 yılında Suriye'de 5. Ordu 33. Redif Livası Mülhaklığında Teğmen olarak göreve başlayan Esat Bey burada askerlik dışında siyasetle de uğraşarak, arkadaşları Doktor Yüzbaşı Giritli Muharrem ve Rodoslu Süleyman Beylerle merkezi Şam'da olan, Suriye İttihat ve Terakki Cemiyetini kurup faaliyetlerini ilçelere hatta Beyrut'a kadar genişletmişlerdir. Balkan savaşları sırasında kendi isteğiyle başvuru yaparak Balkan savaşlarına katılmış, Birinci Dünya savaşının başlamasından sonra 16 Şubat'ta birliğinin başına geçmiştir. Savaşın bitmesiyle Hava kuvvetleri komutanlığında emekli oluncaya kadar müfettiş olarak görev almıştır. Askerlikten ayrıldıktan sonra İstanbul'da askeri malzemeler satan bir şirkette kısa bir süre yöneticilik, sonrasında içişleri Bakanının isteği üzerine Telefon Şirketine Resmi Daireler Kayıt şefliğini, ardından müşavirlik görevlerini yürütmüştür. 1926 yılında ise İstanbul Belediyesine Beyoğlu üyesi olarak girmiştir. 1927'de milletvekili seçimlerinde Bursa milletvekili olarak TBMM'ye girmiştir. 27 Eylül 1930 ile 18 Eylül 1932 tarihleri arasında Milli Eğitim Bakanlığı görevinde bulunmuştur. Milli eğitim Bakanlığı süresince pek çok yeni düzenlemelere imza atmış bulunmakla beraber kendisinden sonraki zamanlarda gerçekleştirilen yeni düzenleme çalışmalarının girişimlerinde bulunmuştur. Milli Eğitim Bakanlığı'ndan istifa ettikten sonra 1932, 1933 ve 1934'te TBMM Başkan Vekilliği görevinde bulunmuştur.