Şerbetçi otunun (humulus lupulus l.) ot verimi ve kalitesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASİN EMRE ÖZTÜRK
Danışman: ERDEM GÜLÜMSER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tıbbi özellik gösteren bitkiler hayvan verimi ve kalitesini artırırken, fitoterapik özellikleri sayesinde hayvan hastalıklarının tedavisinde de alternatif rol oynarlar. Bu bitkilerden biri de şerbetçi otudur (Humulus lupulus L.). Şerbetçi otu önemli miktarda polifenol, ham protein ve ham kül içerir ve hayvanlar tarafından kolayca sindirilebilir. Bu özelliklerinden dolayı hayvan sağlığına, verime ve kalitesine katkı sağlar. Bu çalışmada, Bilecik ilinde yetiştirilen şerbetçi otunun kuru ot verimi ve kalitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada iki çeşit şerbetçi otunun (Brewers Gold ve Aroma) beş farklı yaş grubu (3, 5, 10, 15 ve 20) incelenmiştir. Şerbetçi otu Ağustos-Eylül ayları içerisinde hasat edilmektedir. Hasat edilen bitkinin kozası bira yapımında değerlendirilirken, geri kalan kısımları ise genellikle atılmaktadır. Dolayısıyla çiftçi şartlarında yetiştirilen bitkinin hasat edilmesini takiben kozadan geri kalan kısımları alınarak Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma arazisinde bulunan laboratuvara getirilmiştir. Örnekler kuru ot verimi, ham protein oranı, protein verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), potasyum, fosfor, kalsiyum, magnezyum, toplam fenolik, toplam flavonoid, yoğun tanen ve toplam alkaloit içeriği açısından incelenmiştir. En yüksek kuru ot verimi her iki çeşidin 3 yaş (sırasıyla 568.57 ve 663.38 kg da-1) ve Aroma çeşidinin 10 yaş grubunda (568.71 kg da-1) belirlenmiştir. Bitkinin ham protein oranı %11.19-16.82 arasında değişmiştir. En yüksek ham protein verimi Aroma çeşidinin 5 ve 10 yaşına (sırasıyla 107.67 ve 89.06 kg da-1) belirlenmiştir. Bitkinin K, P, Ca ve Mg içerikleri sırasıyla %1.680-2.477, %0.320-0.420, %0.817-1.570 ve %0.420-0.720 arasında değişmiştir. En düşük toplam alkaloit içeriği %2.95 ile Aroma çeşidinin 15 yaş grubunda belirlenmiştir. Şerbetçi otunun kondanse tanen içeriği %1.38-5.42, toplam fenolik içeriği 11.38-43.41 mg GA g-1, toplam flavonoid içeriği 11.87-13.32 mg QE g-1 ve DPPH içeriği %72.57-82.13 arasında değişmiştir. Sonuç olarak, şerbetçi otunun farklı çeşit ve yaşlarından alınan ot örneklerinin incelenen özellikler bakımından kaba yem olarak değerlendirilebileceği tespit edilmiştir. Ayrıca bitkinin yaş grupları ve çeşitleri arasında ot verimi ve kalitesi bakımından farklılıklar olmuş ve Brewers Gold çeşidinin 5 yaş grubuna ait otunun diğer işlemlerden daha üstün performans sergilediği belirlenmiş olsa da, her iki çeşidin her yaş grubunda yer alan kısımlarının rahatlıkla kaba yem olarak kullanılması mümkündür.