Geçiş ekonomilerinde ticari serbestleşmenin rekabet gücüne etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURAN AKDAĞ

Danışman: AYKUT EKİNCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Küreselleşme ile beraber liberal anlayışa sahip Batı Bloğunu, Doğu Bloğuna göre ekonomik ve siyasi anlamda birçok üstünlüğe sahip olmuştur. Bu durum Doğu Bloğunun mevcut yapıyı ıslah etme çabalarıyla kendini gösteren değişim anlayışı olarak kendini göstermiştir. 1989?da Polonya?da başlayan ve yine aynı yıl Berlin Duvarının yıkılmasıyla devam eden arayışların sonucu olarak 1991?de eski Sovyetlerin çöküşüyle zirveye çıkan yeni gelişmelerin yaşandığı bir dönem başlamıştır. Bu yönüyle dünyadaki ekonomik dengelerin yeniden değiştiği bir dönemin kapısı açılmıştır. Bu süreçle beraber merkezi planlı ekonomiyi terk edip piyasa ekonomisine geçen ülkeler "Geçiş Ekonomisi? (Transition economies) olarak adlandırılmıştır. Merkezi planlamadan piyasa ekonomisine geçişte serbestleşme, makro ekonomik istikrar, yeniden yapılanma ve özelleştirme son olarakta yasal ve kurumsal reformlarla geçiş sürecinin ana hatları belirlenmiştir. Piyasa ekonomisine geçişle Sovyetler Birliği ülkeleri kendi aralarında çeşitli gruplara ayrılmıştır. Eski Sovyetler Birliği?nin bir koluda Bağımsız Devletler Topluluğu?dur. Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri kendi aralarında aynı zamanda reformları uygulamada sınırlı ve ılımlı olarak ayrılmışlardır. Bu çalışmanın amacı Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinin 1995-2011 yılları arasında ekonomi politikarından serbestleşmenin ticari anlamda rekabet gücüne olan etkisini incelemektir. Bu doğrultuda 1995-2011 yılları arasında ticari serbestleşme ve rekabet gücü verileri kullanarak panel veri analizi yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda ticari serbestleşme arttıkça o ülkenin rekabet gücünü arttırmada belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Reformları uygulamada ise ılımlı olan ülkelerin sınırlı ülkelere oranla uluslararası düzeyde rekabet gücünü arttırıcı ürünlerde rekabet gücünün arttığı görülmüşken, sınırlı reform uygulayan ülkelerde ise rekabet gücünü sınırlayıcı ürünlerde arttığı görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Geçiş Ekonomileri, Ticari Serbestleşme, Rekabet Gücü, Panel Veri Analizi