14-18 yaş lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile iletişim becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Bilecik ili örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZAİM AKBULUT
Danışman: Özüm Eğilmez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okul ortamlarında çoğunlukla pasif dinleyici konumunda olan öğrenciler, içerisinde bulundukları bu durumlardan dolayı okulları, kendilerini çok fazla ifade edemedikleri sıkıcı ortamlar olarak algılamaktadırlar. Sosyal medya bileşenlerinin okul dışında da bilgi kaynağının ve sosyalleşme ortamlarının bulunduğu yönünde öğrencileri yönlendirmesi ile öğrenciler okul dışındaki öğrenme ortamlarına yönelmeye başlamaktadırlar. Son yıllarda İnternet teknolojisindeki gelişmelerin sosyal medya bileşenlerini cep telefonlarının içerisine yerleştirerek mobil hale getirmesi, hayatı oldukça hızlı yaşayan ve hareketli yapıda olan gençler ve özelliklede orta öğretim öğrencileri tarafından büyük kabul görmüş ve öğrencilerin yaşam ve iletişim şekilleri cep telefonu içerisinde yer alan sosyal medya bileşenlerine bağlı olarak değişim göstermeye başlamıştır. Liselerde öğrenim gören öğrencilerde yaşanan sosyal medya bağımlılığına bağlı olarak gelişme gösteren iletişim becerileri ilişkisi bu çalışmada faklı değişkenler boyutuyla incelenmesi amacı güdülmüştür. Betimsel araştırma teknikleri içerisinde yer alan ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmada, 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılında Bilecik İli'nde farklı tür liselerde eğitim gören öğrenciler arasından rastgele örneklem yoluyla belirlenen 1.060 öğrenci araştırma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada sosyolojik değişkenler boyutuyla yaşanılan yer, demografik değişkenlerden yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, öğretim değişkenlerinden okul türü, sınıf seviyesi, gibi bilgilerin elde edilmesi için 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Bu değişkenler ile birlikte öğrencilerin sosyal medyaya ilişkin kullanım düzeylerini belirleyebilmek için 'Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği' ve iletişim becerileri düzeylerinin tespitinin yapılabilmesi için 'İletişim Becerileri Ölçeği' kullanılmıştır. Anket çalışmasından elde edilen verilerin test edilmesi amacıyla cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, okul türü, kardeş sayısı, aile gelir düzeyi, yaşadıkları yerleşim yeri, anne baba eğitim düzeyi, okul başarısı, sosyal medyada bulunma süresi değişkenleri dikkate alınarak sosyal medya bağımlılığı ve iletişim becerileri ölçeği ile analizleri yapılan hipotez soruları yöneltilmiş ve değerlendirmeleri alınmıştır. Araştırma problemi çerçevesinde ön çalışma olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği" ve "İletişim Becerileri Ölçeği" esas alınarak yaş grubu sınıf seviyesi ve cinsiyetleri farklı olan 40 öğrenci ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerden alınan notlar araştırmacının günlüğüne eklenmiştir. Bu notlar ışığında literatür daraltılabilmiştir. Bu sebeple tez metni içerisinde araştırmacı notları, ilgili görülen yerlerde paylaşılmıştır. Nicel yöntem benimsenen bu araştırmada anket yolu ile toplanan veriler SPSS programına yüklenmiş, geçerlilik, güvenilirlik ve normallik testleri yapılmıştır. Verilerin normal dağıldığı değerlendirildiği için ikili ve üçlü karşılaştırmalarda parametrik testler kullanılmıştır. Yapılan araştırmada iki değişkenli karşılaştırmalarda bağımsız "t testleri" kullanılarak analizler yapılmıştır. Üç ve daha fazla değişken boyutunda yapılan karşılaştırmalarda ise "ANOVA "testleri boyutunda parametrik analizleri, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Çalışma sonrasında elde edilen bulgulara bağlı olarak yapılan değerlendirmede, sosyal medya bağımlılığının, iletişim becerilerini negatif yönde etkilediği, öğrencilerin orta düzeyde sosyal medya bağımlısı olduğu, kız öğrencilerin iletişim becerilerinin erkek öğrencilerin iletişim becerilerinden daha yüksek olduğu, okul türünün, yaş ve sınıf düzeyinin, yerleşim yerinin, kardeş sayısının, anne baba eğitim durumunun, ailenin sosyo- ekonomik durumunun sosyal medya bağımlılığı ve iletişim becerileri düzeyinde farklılaşmadığı, okul başarısının, internet varlığının, sosyal medya kullanım süresinin, sosyal medya bağımlılığını ve iletişim becerilerini düzeyinde farklılaştığı, akıllı cep telefonu kullanımının ve kullanılan sosyal medya platformunun sosyal medya bağımlılığı üzerinde anlamlı olarak istatistiksel farklılıklar oluşturduğu ancak iletişim becerileri üzerinde istatistiksel farklılıklar oluşturmadığı değerlendirilmektedir. Araştırma sonucunda demografik değişkenlerin sosyal medya bağımlılığı ve iletişim becerileri düzeyinde kısmı olarak farklılaştığı; sosyal medya bağımlılığı ve iletişim becerileri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.